Bạn có ý tưởng cho một dòng trái cây sấy, cà phê, cacao hoặc sản phẩm chế biến từ nông sản mang thương hiệu riêng. Bạn hiểu khách hàng, đã xác định được kênh bán nhưng chưa muốn đầu tư nhà máy, máy móc và hệ thống sản xuất ngay từ đầu.
Đây chính là bài toán mà mô hình OEM nông sản chế biến có thể giải quyết. Thay vì tự xây dựng toàn bộ năng lực chế biến nông sản, doanh nghiệp tập trung vào sản phẩm, thương hiệu và thị trường. Nhà máy đảm nhiệm khâu sản xuất dựa trên công thức, yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn hai bên đã thống nhất.
Mô hình này phù hợp với doanh nghiệp F&B, thương hiệu thực phẩm, nhà phân phối hoặc đơn vị đang muốn thử nghiệm một dòng nông sản chế biến mới trước khi đầu tư lớn vào cơ sở sản xuất.
OEM nông sản chế biến là gì?
OEM, viết tắt của Original Equipment Manufacturer, là hình thức doanh nghiệp thuê một nhà máy sản xuất sản phẩm theo yêu cầu riêng và đưa sản phẩm đó ra thị trường dưới thương hiệu của mình.
Trong một dự án OEM nông sản chế biến, bên đặt hàng có thể quyết định nhiều yếu tố như:
- Nguyên liệu chính
- Công thức
- Hương vị
- Dạng sản phẩm
- Kích thước
- Mức độ chế biến
- Quy cách bao bì
- Khối lượng
- Tiêu chuẩn chất lượng
Nhà máy chịu trách nhiệm tổ chức sản xuất dựa trên những yêu cầu đã được thống nhất.
Tuy nhiên, phạm vi OEM có thể khác nhau giữa từng nhà máy chế biến nông sản. Có đơn vị chỉ nhận sản xuất khi khách hàng đã có công thức hoàn chỉnh; một số nhà máy khác có thể hỗ trợ từ khâu thử mẫu, điều chỉnh công thức đến hoàn thiện bao bì.
Vì vậy, trước khi hợp tác, doanh nghiệp cần xác định rõ ai chịu trách nhiệm ở từng công đoạn và quyền sở hữu đối với công thức hoặc tiêu chuẩn sản phẩm thuộc về bên nào.
OEM khác ODM và Private Label như thế nào?
Với OEM, doanh nghiệp thường giữ vai trò chủ động hơn trong việc xác định sản phẩm. Bên đặt hàng có thể cung cấp công thức, yêu cầu kỹ thuật hoặc mẫu chuẩn để nhà máy thực hiện.
ODM phù hợp hơn khi doanh nghiệp mới có ý tưởng nhưng chưa hoàn thiện công thức. Nhà máy có thể cung cấp sản phẩm nền hoặc phương án có sẵn, sau đó điều chỉnh theo nhu cầu.
Private Label thường được hiểu là việc sử dụng một sản phẩm mà nhà máy đã có khả năng sản xuất ổn định, sau đó đưa ra thị trường dưới nhãn hàng riêng của bên đặt hàng.
Trong thực tế, ranh giới giữa ba mô hình có thể linh hoạt. Một doanh nghiệp có thể bắt đầu với công thức nền của nhà máy, sau đó điều chỉnh độ ngọt, kết cấu, tỷ lệ nguyên liệu và bao bì để tạo ra sản phẩm riêng.
Do đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là “nhà máy có nhận OEM không?” mà còn là:
Doanh nghiệp được tùy chỉnh sản phẩm đến mức nào và ai sở hữu công thức cuối cùng?
Vì sao doanh nghiệp chọn OEM khi tham gia chế biến nông sản?
Đầu tư một nhà máy chế biến nông sản không đơn giản là mua máy móc rồi bắt đầu sản xuất.
Doanh nghiệp còn phải chuẩn bị nhà xưởng, dây chuyền chế biến nông sản, nhân sự kỹ thuật, kho bãi, hệ thống quản lý chất lượng và chi phí vận hành.
Nếu sản phẩm chưa được thị trường kiểm chứng, việc đầu tư toàn bộ hệ thống ngay từ đầu có thể tạo áp lực vốn lớn.
OEM giúp doanh nghiệp tận dụng năng lực sản xuất đã có của nhà máy. Nguồn lực có thể được tập trung nhiều hơn cho phát triển sản phẩm, marketing, kênh phân phối và khách hàng.
Một lợi thế khác là tốc độ triển khai. Khi làm việc với nhà máy đã có công nghệ và dây chuyền phù hợp, doanh nghiệp thường không phải xây dựng năng lực sản xuất từ con số không.
Tuy nhiên, thời gian phát triển sản phẩm vẫn phụ thuộc vào công thức, số vòng thử mẫu, kiểm nghiệm, thiết kế bao bì và yêu cầu của từng dự án.
Quy trình OEM nông sản chế biến
Một dự án gia công thương hiệu riêng nên bắt đầu bằng việc xác định rõ sản phẩm.
Doanh nghiệp cần trả lời những câu hỏi cơ bản:
- Sản phẩm là gì?
- Nguyên liệu chính là gì?
- Khách hàng mục tiêu là ai?
- Sản phẩm thuộc phân khúc nào?
- Kênh bán hàng chính là gì?
- Bao bì dự kiến ra sao?
- Sản lượng thử nghiệm bao nhiêu?
Sau đó mới đến bước tìm và đánh giá nhà máy.
Không phải công ty chế biến nông sản nào cũng phù hợp với mọi nhóm sản phẩm. Một đơn vị mạnh về trái cây sấy chưa chắc có kinh nghiệm với cacao hoặc cà phê.
Khi bắt đầu chia sẻ công thức, thiết kế hoặc thông tin kỹ thuật quan trọng, doanh nghiệp nên xem xét ký thỏa thuận bảo mật NDA.
Tiếp theo là giai đoạn sản xuất mẫu thử.
Nếu sản phẩm vẫn đang trong quá trình phát triển, nên thử nhiều phương án khác nhau thay vì chốt ngay phiên bản đầu tiên. Các mẫu cần được đánh giá về hương vị, kết cấu, độ ổn định và khả năng sản xuất ở quy mô lớn.
Khi mẫu đã được duyệt, hai bên mới thống nhất tiêu chuẩn sản phẩm, bao bì, các chỉ tiêu kiểm nghiệm và phương án sản xuất thương mại.
Các sản phẩm chế biến từ nông sản có thể làm OEM
Các sản phẩm chế biến từ nông sản có thể được phát triển theo nhiều hướng khác nhau, từ trái cây sấy, rau củ chế biến đến cà phê rang xay, cacao và các sản phẩm đồ uống.
Mỗi nhóm sản phẩm có yêu cầu riêng về nguyên liệu, công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và bao bì.
Vì vậy, thay vì tìm một nhà máy “làm được mọi thứ”, doanh nghiệp nên tìm đơn vị có kinh nghiệm với đúng nhóm sản phẩm mình muốn phát triển.
Trái cây sấy OEM: cần kiểm soát nguyên liệu và mùa vụ
Trái cây sấy OEM là một trong những nhóm sản phẩm phù hợp với nguồn nguyên liệu nhiệt đới tại Việt Nam.
Xoài, dứa, chuối, thanh long, mít, khoai lang và nhiều loại nông sản khác có thể được chế biến thành sấy dẻo, sấy giòn hoặc những dạng snack khác.
Điểm cần lưu ý là nguyên liệu nông nghiệp có tính mùa vụ.
Giá, kích thước, độ chín và tỷ lệ thu hồi có thể thay đổi theo từng thời điểm. Vì vậy, doanh nghiệp nên thống nhất với nhà máy về tiêu chuẩn nguyên liệu đầu vào thay vì chỉ quan tâm đến giá thành phẩm.
Công nghệ chế biến nông sản cũng cần được xác định rõ ngay từ đầu.
Sấy dẻo, sấy giòn hay các phương pháp xử lý khác sẽ tạo ra sự khác biệt về:
- Độ ẩm
- Kết cấu
- Màu sắc
- Hương vị
- Thời hạn bảo quản
Nếu thương hiệu hướng đến sản phẩm ít đường hoặc thành phần đơn giản, yêu cầu này cũng nên được đưa vào tiêu chuẩn sản phẩm ngay từ giai đoạn phát triển mẫu.
Cà phê OEM: hồ sơ rang quyết định đặc tính sản phẩm
Với cà phê OEM, nguồn hạt là yếu tố quan trọng nhưng chưa phải toàn bộ sản phẩm.
Cùng một loại cà phê nhưng thay đổi mức rang hoặc tỷ lệ phối trộn có thể tạo ra hương vị rất khác.
Doanh nghiệp nên xác định trước sản phẩm dành cho:
- Pha phin
- Espresso
- Cold brew
- Máy pha tự động
- Hoặc phương pháp pha cụ thể
Từ đó mới xây dựng mức rang và độ xay phù hợp.
Thay vì chỉ yêu cầu “rang vừa” hoặc “rang đậm”, thương hiệu nên thử nhiều mẫu và pha theo cùng một phương pháp để đánh giá.
Cách làm này giúp chuyển cảm nhận chủ quan thành tiêu chuẩn có thể kiểm soát giữa các lô sản xuất.
Nếu sản phẩm sử dụng nhiều loại hạt, tỷ lệ phối trộn cũng cần được ghi rõ để duy trì hương vị ổn định lâu dài.
Cacao OEM: cần nhìn từ nguyên liệu đến thành phẩm
Cacao OEM có thể bao gồm nhiều dạng sản phẩm như cacao nibs, khối cacao, bột cacao, chocolate hoặc sản phẩm đồ uống từ cacao.
Mỗi nhóm có yêu cầu kỹ thuật khác nhau.
Đối với chocolate, doanh nghiệp cần quan tâm đến tỷ lệ cacao, đường, nguyên liệu bổ sung, kết cấu và hình thức thành phẩm.
Với bột cacao hoặc đồ uống cacao, những yếu tố như màu sắc, mùi vị, độ mịn và khả năng hòa trộn có thể quan trọng hơn.
Do đó, khi lựa chọn đối tác, doanh nghiệp nên kiểm tra năng lực thực tế của nhà máy đối với đúng dạng sản phẩm mình muốn phát triển thay vì chỉ nhìn vào số lượng sản phẩm trong catalogue.
Chế biến nông sản xuất khẩu cần lưu ý gì?
Đối với doanh nghiệp phát triển sản phẩm theo hướng chế biến nông sản xuất khẩu, yêu cầu đối với nhà máy không chỉ dừng ở khả năng sản xuất.
Doanh nghiệp còn cần quan tâm đến:
- Hệ thống quản lý chất lượng
- Hồ sơ sản phẩm
- Khả năng truy xuất nguồn gốc
- Kiểm nghiệm
- Quy cách nhãn
- Yêu cầu của thị trường nhập khẩu
Các hệ thống và chứng nhận như HACCP, ISO 22000, BRCGS hoặc Halal có thể cần được xem xét tùy sản phẩm và thị trường.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp nên kiểm tra phạm vi, thời hạn và sản phẩm được bao phủ bởi chứng nhận thay vì chỉ nhìn vào logo trên hồ sơ giới thiệu của nhà máy.
Rủi ro cần kiểm soát khi làm OEM nông sản
Một dự án OEM không chỉ có câu chuyện về giá thành.
Doanh nghiệp cần kiểm soát đồng thời quyền sở hữu công thức, chất lượng giữa các lô, nguồn nguyên liệu, chi phí phát sinh và hồ sơ pháp lý.
Công thức hoặc bộ tiêu chuẩn được phát triển riêng nên được xác định rõ quyền sở hữu trong NDA và hợp đồng.
Hai bên cũng nên thống nhất mẫu chuẩn làm căn cứ nghiệm thu nhằm hạn chế tranh luận về chất lượng sau khi sản xuất.
Về chi phí, cần tính đầy đủ:
- Nguyên liệu
- Gia công
- Bao bì
- Kiểm nghiệm
- Kho bãi
- Logistics
- Chi phí phát triển mẫu nếu có
Chỉ so sánh đơn giá trên mỗi kilogram có thể khiến doanh nghiệp bỏ sót những chi phí ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành thực tế.
Checklist chọn nhà máy OEM phù hợp
Khi đánh giá một nhà máy hoặc công ty chế biến nông sản, doanh nghiệp nên xem xét đồng thời:
- Kinh nghiệm với đúng nhóm sản phẩm
- Số lượng đặt hàng tối thiểu
- Khả năng phát triển và điều chỉnh mẫu
- Hệ thống kiểm soát chất lượng
- Chất lượng mẫu thử
- Khả năng đáp ứng bao bì
- Nguồn nguyên liệu
- Thời gian sản xuất
- Khả năng duy trì chất lượng giữa các lô
- Tốc độ và chất lượng giao tiếp
Một nhà máy phù hợp không chỉ là nơi có thể làm ra sản phẩm.
Họ còn phải có khả năng hiểu yêu cầu của thương hiệu và duy trì chất lượng khi chuyển từ mẫu thử sang sản xuất thương mại.
Với doanh nghiệp mới, khả năng linh hoạt ở giai đoạn thử nghiệm đôi khi còn quan trọng hơn công suất rất lớn.
Kết luận: OEM giúp doanh nghiệp kiểm chứng sản phẩm trước khi đầu tư lớn
OEM nông sản chế biến là một lựa chọn phù hợp cho doanh nghiệp muốn phát triển trái cây sấy, cà phê, cacao hoặc các dòng nông sản chế biến mang thương hiệu riêng mà chưa cần tự xây dựng toàn bộ nhà máy.
Tuy nhiên, OEM chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp biết rõ mình cần sản phẩm gì và có tiêu chuẩn đánh giá cụ thể.
Trái cây sấy cần quan tâm đến nguồn nguyên liệu, mùa vụ và công nghệ chế biến. Cà phê cần kiểm soát nguồn hạt, hồ sơ rang và độ xay. Cacao cần xem xét kỹ dạng nguyên liệu, công thức và năng lực chế biến của nhà máy.
Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi:
“Giá gia công bao nhiêu?”
doanh nghiệp nên bắt đầu bằng:
“Sản phẩm của mình cần đạt tiêu chuẩn gì và nhà máy nào có khả năng duy trì tiêu chuẩn đó ổn định?”
Đó mới là nền tảng của một mối quan hệ OEM lâu dài.
Bạn đang tìm đối tác OEM cho thương hiệu riêng?
Nếu doanh nghiệp đang phát triển trái cây sấy, cà phê, cacao hoặc các sản phẩm chế biến từ nông sản mang thương hiệu riêng, hãy chuẩn bị trước:
- Sản phẩm dự kiến
- Công thức hoặc ý tưởng hiện có
- Sản lượng dự kiến
- Quy cách bao bì
- Thị trường mục tiêu
- Yêu cầu chất lượng
- Yêu cầu hồ sơ hoặc chứng nhận nếu có
Nếu đã có bộ tiêu chuẩn sản phẩm riêng, doanh nghiệp có thể gửi trực tiếp để VILIFA kiểm tra khả năng đáp ứng.
Liên hệ VILIFA để trao đổi về nhu cầu OEM nông sản chế biến và phương án phù hợp với sản phẩm của doanh nghiệp.
